جمله‌ی ادیسون را که یادتان هست؟ «نبوغ یک درصد ماجراست؛ ۹۹درصد آن عرق ریختن است». در دنیای امروز دیگر هیچکس نمی‌تواند منکر اهمیت آموزش و یادگیری باشد. (بگذریم از بعضی استثناها!) دانشگاهها و آموزشگاههای مختلف، نهادهایی هستند برای توجه به همین موضوع.
حالا اگر این اتفاق یعنی توجه به آموزش در حوزه‌ی طنز باشد، باید آنرا به فال نیک گرفت. اتفاقی که پیش از این در بهترین حالت بصورت کارگاههای یک روزه در حاشیه‌ی جشنواره‌ها شکل می‌گرفتند.

اما از اردیبهشت امسال کانون ادبیات ایران کارگاهی را شکل داده است تا در آن متون کلاسیک طنز ایران بازخوانی شود و برای این کارگاه «ابوالفضل زرویی نصرآباد»، یکی از برجسته‌ترین طنزپردازان معاصر کشور، را نیز دعوت کرد.
توجه به متون کلاسیک در سایر ژانرها ضروری است. متون کلاسیک علاوه بر انتقال مفاهیم تاریخی، داده‌های ذهنی را پرداخت می‌کند، و الگوهای زبانی را برمی‌سازد.
بی‌توجهی به متون کلاسیک، در ذهن، عمارتی سست بنیاد می‌کند. بازخوانی این متن‌ها بدون راهنما ممکن نیست. همه‌های اطلاعات را نمی‌توان از لغتنامه‌ها و فرهنگ‌ها استخراج کرد. آنهم در جامعه‌ی ایرانی که فرهنگ شفاهی جایگاه ویژه‌ای دارد.
زرویی نصرآباد کسی است که متون کلاسیک را به خوبی می‌شناسد و این موضوع  بازخوانی کارگاهی متون کلاسیک را آسان میکند. شاید هم بتوان گفت: زرویی نصرآباد زمینه‌ساز کاهش ساعات مطالعه بشود و بهتر است علامندان بروند دنبال منابع، لغتنامه‌ها و فرهنگنامه‌ها و خلاصه دود چراغ بخورند. اما به نظرم این یک تله است!
علاوه بر اینها این کارگاه فرصت خوبی است که طنزپردازها بیشتر با هم آشنا شوند و به سبک سیاسیون راههای تعمیق روابط را بررسی کنند!
زرویی نصرآباد هم به شیوه‌ای مردمسالارانه (همان دموکراتیک. محض رعایت حال بعضی از عزیزان معادل نامعادل پارسی‌اش را گفتم) کارگاه را اداره می‌کند. او برای من و خیلی‌های دیگر چه در حوزه‌ی طنز یا حوزه‌ای دیگر دوست‌داشتنی است.

با حجب و حیایی که از او سراغ داریم این جلسه‌ها دیدنی و شنیدنی است. جلسه‌هایی که عارفنامه‌ی آدم بی‌تربیتی به نام ایرج میرزا بازخوانی می‌شود. پیش از عارفنامه دو کتاب لطایف‌الطوایف و نوادر بررسی شدند.

آقای زرویی چنان گرم خواندن این متن‌ها می‌شود که گاهی ساعتی از وقت کارگاه هم پیش می‌رود. با تعطیلی کارگاه تازه پیپ زرویی روشن می‌شود. گمان می‌کنم از اثرات ایرج میرزا باشد.

موضوع کارگاه و گرداننده‌ی آن دلیلی است که هر هفته پنجاه کیلومتر ناقابل را طی کنم تا دو ساعتی در حضور ایشان باشم. باور دارم کسانی مثل او حتی در جایی غیر از کلاس و هدفی غیر از آموزش و یادگیری هم به چون منی زاویه‌ی دید می‌دهد.

باز هم حضور در این کارگاه آرام و بدون هدف تبلیغاتی را به طنزپردازان، نطنزپردازان(جدی‌نویسان)، طنزناپردازان(کسانی که نمی‌نویسند و فقط استفاده می‌کنند) و نطنزناپردازان(کسانی که نه طنز، نه جدی نمی‌نویسند و فقط مصرف‌کننده هستند)، توصیه می‌کنم.

یکشنبه‌ها ساعت ۱۷:۳۰ تا هر وقت ترمز آقای زرویی عمل کند! که معمولا ۱۹:۳۰ این اتفاق می‌افتد. البته او می‌گوید: من از ساعت ۴ بعد از ظهر تا ۶ صبح روز بعد می‌توانم در خدمت باشم!

ارسال نظر سریع | مشاهده‌ 17 نظر دیگر

یکی دیگر از آداب و رسوم ایرانیان بی‌برنامگی است که به زیبایی اجرا شد. شاعری سه شعر خواند و گروه موسیقی مدت طولانی «دل ای دل ای» کرد. اواسط برنامه قهرست را برای تغییراتی کوچک بیرون بردند، وقتی آمدند ختم جلسه را اعلام کردند و جایزه دادند و در کنار یکدیگر به خوبی و خوشی زندگی کردند! البته به همین راحتی هم نبود. بخش اهداء جوایز اهمیت استراتژیکی دارد.
در بخش شعر ابوالفضل زرویی نصرآباد، سیدعلی میرافضلی و اسماعیل امینی گل کاشتند. البته مستحضر هستید که این سه، سالها پیش اول شده‌اند و جایزه‌هایشان را هم گرفته‌اند و حالا رفته‌اند برای جام‌جهانی. منظور این است که گل کاشتند با انتخابشان! نفر انتخابی اول، محمد مجتبی‌احمدی بود که «بادنامه»ای نوشته است طوفانی.
فرصت نشد تا او بادنامه‌اش را در اختتامیه بخواند. اثر او حتما ویژه‌برنامه‌ای می‌خواهد که فعلا با این نفت بشکه‌ای ۵۰ دلار مقدور نیست. آدم باید بفهمد باید به اندازه وسع نفتی‌اش شعر بگوید!

تا پای نفت و اقتصاد در میان است، سری هم به «ته‌چین» مهدی استاد احمد بزنیم که رتبه دوم را به دست آورد:
نه تنها پیرهن از چین بیاریم
که اقلامی خفن از چین بیاریم
برای رفع مشکل از جوانان
در این فکریم که زن از چین بیاریم!
کفن پوشان راه محو فقریم
ولی باید کفن از چین بیاریم
دکانها مملو از پوشاک چینی است
از این پس رختکن از چین بیاریم
چراغ مه شکن وقتی نداریم
چراغ مه شکن از چین بیاریم!
هزار و صد تومن لازم اگر شد
هزار و صد تومن از چین بیاریم!
سعید نوری هم با این نوع تربیت‌اش سوم شد:
بچه که بودم به من آموختند
فحش نباید بدهی گوسفند
بی‌ادبی بوده ازین خانه دور
حرف رکیکی نزنی بیشعور
هووی ایشان در رتبه سومی، جواد زهتاب است با شعری به لهجه اصفهونی.

از محیط لطیف شعر و شاعری یکراست می‌برمتان به کارگاه آموزشی حامد تاملی که برایتان این واحد را تدریس می‌کند: دانشجوی سیاسی در ۲۴ ساعت. جایزه اول بخش نثر  به او رسید. ۵ سکه بهار آزادی. این را داشته باشید تا بعد.
مهدی کرمی با «دعاهای برگزیده» دوم شد.
از وقتی کتاب اهمیت پیدا کرده و سرانه مطالعه کتاب تا ۱۵ دقیقه افزایش پیدا کرده است، طنزپردازانی مثل امید مهدی‌نژاد هوس کردند با «معرفی کتاب» هم شوخی کنند. این کار را هم کرد و گرفت. سوم شد!

مهدی مجرد‌زاده کرمانی، شهرام شکیبا و رضا رفیع داروان بخش نثر طنز بودند. اگر داوران بخش شعر باید بروند جام جهانی، جناب مجرد‌زاده کرمانی کجا باید برود؟ بالاتر از جام جهانی هم مگر داریم؟
داوری بخش داستان کوتاه طنز را منوچهر احترامی، محمدرفیع ضیایی و دکتر مسعود کیمیاگر بر عده داشتند که یکصدا حرفشان این بود که «تو آدم بشو نیستی» به نویسندگی سمیه رشیدی اول است. اتوبوس مهدی ضیغمی‌نژاد هم دوم شد. عباس حسین‌نژاد هم سوم شد با «چند داستان خیلی کوتاه». یکی از آنها را بخوانید: سهراب پیامک فرستاد: «باباجان! پس کی می‌آیی که تو را ببینم؟» رستم پاسخ فرستاد: «من هم دوست دارم تو را ببینم پسرم. فقط فردا را باید با پهلوان سرزمین توران کشتی بگیرم. بعد!»

در بخش فیلمنامه طنز ناصر هاشم‌زاده، حسین معززی‌نیا و محمود عبداللهی از «مرگ‌بازی» خوششان آمد. پس جایزه اول را دادند به نویسنده این کار عباس صادقی زرینی.
«حامد تاملی» را که یادتان هست؟ ۵ تا سکه آن طرف، ۴ تا هم این طرف. مگر آدم از طنز چه چیز دیگری می‌خواهد؟ آنجا به کارگاه آموزشی بردمان. «بیا گردو بخور» نام فیلمنامه اوست که دوم شد.
ایرج افشاری‌اصل هم با «جرم خنده» سوم شد.
جشنواره بخش ویژه‌ای هم داشت با موضوع تروریسم. البته باید اعتراف کنیم که این روزها،‌ هم بحث تروریسم داغ است و هم بحث توریسم. حالا اینکه چرا تروریسم را انتخاب کردند تا تورسیم؟ شاید به این خاطر باشد که احساس کرده‌اند خطرش ازبخث توریسم کمتر است. این را آقای مشایی می‌تواند گواهی بدهد!
شعر: تروریسم را توصیف کنید! نوشته ارژنگ حاتمی
فیلمنامه: اگر می‌تونی اونو بگیر، نوشته‌ی مهرداد صدقی
و در بخش داستان نیز نجیب‌ترین تروریست‌های علمی نوشته‌ی فرزین پورمحبی برگزیده شد.
جناب بنیانیان رییس حوزه هنری که از قضا مدرک دکترا هم دارد(البته نه از آکسفوردی‌اش) در مراسم اختتامیه در سخنانی از طنزپردازان خواست، وقت تنفسی برای مسئولان در نظر بگیرند و به فرهنگ مردم بپردازند.

«حامد حبیبی» یکی از راه‌یافتگان به مرحله نهایی در وبلاگش نوشته است: طنز مکتوب بدون اعلام قبلی و بدون دعوت از راه‌یافتگان به دور نهایی پشت درهای بسته برگزار شد. لابد برای اینکه تاکتیک های تیم برای روز مسابقه لو نرود. اسامی برندگان علیرغم میل باطنی داوران و مسوولان این مسابقه‌ی بی‌سابقه به اطلاع عموم رسید!
«مصطفی حسن‌زاده» دیگر برگزیده جشنواره هم نوشته‌است:
جشنواره مشکلات زیادی داشت، از جمله اطلاع رسانی‌اش. ناداوری هم کاملا مشخص بود. شاید چیزی در اینباره نوشتم.

پی‌نوشت:
۱-بازنشر از سایت‌ «آفتاب یزد» چهارشنبه ۶آذر۱۳۸۷ که نام نویسندگان را هم درج نمی‌کند. دلیلش را نمی‌دانم.
۲- بازنشر در نسخه PDF آفتاب یزد، سایت «آفتاب» و «بانک اطلاعات نشریات کشور»
۳- اصلاح پی‌نوشت به یادآوردی “شیخ ابو امیر” صاحب‌الوب‌خند!

ارسال نظر سریع | مشاهده‌ 6 نظر دیگر