کلیپ‌های پربیننده ۹۳ به روایت TV40

tv40-93

«تصویر من را در جعبه‌ای می‌بینید که اسمش تلویزیون است»
این اولین جمله اولین مجری تلویزیون در ایران بود. «منوچهر نوذری» با این جمله جعبه‌ جادویی را به ایرانی‌های کم تعداد در پای تلویزیون معرفی کرد.
سلام. صدای من را از لا به لای کلمه‌های من در تلویزیون کاغذی «TV40» می‌شنوید.

هیچ کس نمی‌داند چند نفر مخاطب اولین حرف‌های منوچهر نوذری از تلویزیون ملی ایران بودند. اما حتما تعدادشان خیلی کم بود. آنچه ما می‌دانیم این است که در آغاز فقط خانواده‌های ثروتمند، تلویزیون داشتند. در یک شهر کوچک تعداد خانه‌های تلویزیون‌دار، قابل شمارش بود. دو یا سه خانه. خانه‌هایی که گاه پاتوق اقوام و اهل محل می‌شد.
روزهایی که تلویزیون «بازپخش» نداشت و برنامه‌ها در هیچ کجا، جز در آرشیو تلویزیون در دسترس نبود. مثل امروز نبود که اگر برنامه‌ای نادیده ماند، بشود در فضای مجازی و تلفن‌های همراه آنرا پیدا کرد و دید.

کم کم تلویزیون به همه خانه‌ها راه پیدا کرد و همه پای تصویر این جعبه میخکوب شدند. رادیو وتلویزیون شدند رسانه‌های‌ غالب. مطبوعات به برنامه‌های این رسانه جدید توجه کردند. مطبوعات در پایان سال، بهترین‌‌های تلویزیون را برجسته می‌کردند و با هنرمندانش گفت‌وگو می‌کردند.

این انتخاب چندان دشوار نبود. تا سال ۱۳۷۲ که شبکه سوم سیما تاسیس شد، دو کانال بودند با تعداد کمی برنامه در پنج – شش ساعتی که فعالیت می‌کردند.

بعدها که تلویزیون بخشی از مخاطبانش را از دست داد، رسانه‌های خرد، جایگزین آن شدند. رسانه‌هایی که برای انتخاب، میدانی بازتر داشت.
اما این رسانه‌ها آنقدر خرد شدند که هر ایرانی یک رسانه شد. هر کس حالا می‌تواند یک برنامه‌ساز باشد. کلیپ بسازد و در شبکه‌ها و ابزارهای ارتباطی منتشر کند.

حالا دیگر انتخاب کلیپ‌ها و ویدئوهایی که حلقه‌ وصل میلیون‌ها مخاطب باشد، هم آسان است و هم دشوار.
می‌شود برای انتخاب به آمار سایت‌هایی مثل یوتیوب نگاه کرد. اما در تلفن‌های همراه هم ویدئوهایی بارها دست به دست می‌چرخند.
این رسانه‌ها مخاطب – کاربر را دچار خطای هاله‌ای می‌کنند.
مخاطب – کاربر گمان می‌کند ویدئویی را که خود و دوستان و مرتبطانِ مجازی‌اش دیده‌اند، همه دیده‌اند. پس در یک جمع تازه، به یک ویدئو ارجاع می‌دهد و اگر بشنود «کدام؟!» با تعجب می‌پرسد «ندیده‌ای؟!»

با این اوصاف انتخاب ویدئوهای پربیننده در یک سال، مانند یافتن سوزن در کاهدان است. مگر با نظرسنجی‌های گسترده بشود به آمار دقیق‌تر دست یافت. وگرنه می‌شود با تکیه بر انتخاب شخصی، و البته زیرسیبیلی رد کردن خطای هاله‌ای، ویدئوهای پربیننده را معرفی کرد.
به گمانم بشود فهرست‌های پرشمار از پربیننده‌ها منتشر کرد. این فهرست به انتخاب «TV40» منتشر می‌شود.
دست کم بعدها می‌شود با یک نگاه به «TV40» ویژه‌ نوروز ۱۳۹۴ ویدئوها و کلیپ‌های یک سال را به یاد آورد.

بینندگان عزیز از شما دعوت می‌کنم با ما همراه باشید با فهرستی از ویدئوهای پربیننده در سال ۱۳۹۳ به روایت TV40

رسانه وایبر Viber
حتما بارها از شما پرسیده‌اند: توی وایبرت چی داری؟
منظورشان ویدئوهای کوتاهی است که به وایبر شما آمده. به نظر باید برای او وایبرش کنید.
حالا تلفن همراه و ابزارهایش و اینترنت، گاهی حلقه وصل مخاطبان قهر کرده از تلویزیون می‌شوند.
وایبر در سال ۱۳۹۳ حسابی رشد کرد. همین که فیلتر نشد، افکار عمومی دریافت که گویا می‌شود بدون دردسر از این ابزار استفاده کرد.
طبق آخرین آمار که در alexa دیدم، کاربران ایرانی ۱۶٫۱ درصد وایبری‌های جهان را تشکیل می‌دهند و در جایگاه یکم ایستاده‌اند. (یا نشسته‌اند)
حالا حتی قهرکرده‌ها از تلویزیون، کلیپ‌های برنامه‌ی تلویزیونی «رادیو هفت» را در وایبر می‌‌بینند. اضافه کنید به آن، سوتی مجری‌ها و گزارشگرها، اتفاق‌های خنده‌دار یا عجیب برنامه‌های زنده، بخش‌هایی از مجموعه «کلاه قرمزی»، اظهار نظرهای تلویزیونی و بخش‌هایی از سریال‌ها و فیلم‌های موفق تلویزیونی را.

از تلویزیون «رادیو هفت» بیشتر به چشم آمد. اجرای گروه «پالت» با سازهای نامرئی و خیالی دل خیلی‌ها را خنک کرد.
«خندوانه» هم هر چه پیش رفت، مخاطبان بیشتری یافت و رقیب «رادیو هفت» شد. اجرای گروه «بمرانی» با تبلت و تلفن همراه طرفدار کم نداشت.

«کلاه قرمزی» را خیلی‌ها نه از شبکه دو سیما، که بیرون از آن می‌بینند. خودم حاضرم رنج دانلود را به جان بخرم، اما نمی‌دانم چرا چندان اهل نشستن مقابل قاب تلویزیون نیستم. شاید مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسد!

وایبر و ابزارهای ارتباطی فقط محدود به کلیپ‌های تلویزیونی نشدند. هر روز تعداد زیادی کلیپ به تلفن‌های همراه سرازیر شد.
کلیپ‌های سیاسی، طنز، کلیپ‌ حیوانات، کودکان و کلیپ‌هایی که مردم خودشان تهیه کرده بودند. همان‌ها که در کوچه و خیابان، با هر اتفاق، تلفن‌های همراه‌شان را هوا می‌کنند!

مهران مدیری، راهگشاستvam-shookhi-kardam
در بین مجموعه‌هایی که در شبکه نمایش خانگی منتشر شدند، کمتر مجموعه‌ای توانست به رسانه‌های فردی مردم راه پیدا کند.
اما مهران مدیری همچنان می‌تواند این راه را باز کند. «شوخی کردم» او هر چند مثل «قهوه تلخ» سر و صدا نکرد، اما «ماجرای وام گرفتن یک آدم معمولی و یک آدم غیرمعمولی»، «گفت‌وگو با یک مقام مسئول درباره‌ی اختلاس‌ها» و چند آیتم دیگر پرلایک و پرنظر و پرپخش شدند!

چند تا لایک داره؟sooriland
چند سال است که انیمیشن‌هایی ساده، با صداگذاری ساده در فضای مجازی و حالا در تلفن‌های همراه طرفدار پیدا کرده.
در پس این سادگی نوعی مسخرگی است. در سال ۹۳ به ویژه در روزهای برگزاری جام جهانی فوتبال چند کلیپ‌انیمیشن منتشر کرد و مورد توجه قرار گرفت: آخرین جون مرتاض، آب یخ، بهترین کار، پرویز و پونه، ایران – آرژانتین

موش تو موبایل نمی‌رفت
«مدرسه موش‌ها» هر چه در گیشه موفق بود، در تلفن‌های همراه، سایت‌ها، وبلاگ‌ها و شبکه‌های اجتماعی موفق نبود. مگر بازخوانی آهنگ معروف «ک مثل کپل» که پالتی‌ها اجرا کردند. گویا رسانه‌های جدید تولیدات مخصوص خودشان را می‌خواهند و بریده فیلم سینمایی و تلویزیونی چندان در این رسانه‌های جدید موفق نمی‌شود.

فیلم‌های ۱۰۷ ساله ایرانیconfranc-tehran
سال ۹۳ در گوگل‌پلاس که آرام‌تر، کمی جدی‌تر و متنی‌تر از فیسبوک است، ویدئوهایی حیرت‌انگیز از گذشته‌ی ایران و جهان منتشر شد. ۵۷۰۰۰ ویدئو که شرکت critical past منتشر کرد از منابع دولتی در آمریکا بیرون آمده و پس از پالایش تصویر با کیفیت خوب و قابل توجهی منتشر شده.
در این بین ۱۶۵ ویدئو ایرانی است. قدمت بعضی از این فیلم‌ها به ۱۰۷ سال قبل (۱۲۸۷ خورشیدی – ۱۹۰۸ میلادی) باز می‌گردد.
بخش‌هایی دیدنی از حضور چرچیل(نخست وزیر بریتانیا)، روزولت(رییس جمهر آمریکا) و استالین(رهبر شوروی) در سفارت شوروی در تهران (۹ آذر ۱۳۲۲ خورشیدی – ۱۹۴۳ میلادی)، تصاویری از راه‌آهن تهران وقتی که لهستانی‌های پناهنده به ایران، به کشورشان باز می‌گشتند (۷ فروردین ۱۳۲۳) و تصاویری از محمد مصدق در جریان سفر به نیویورک برای دفاع از حق ملی ایرانیان.

حسین فسنقری، پدیده‌ بی‌قرار fasonghori
حسین فسنقری، خواننده عروسی‌ها، با چهره‌ی خاص و رفتارهای عجیبش در سال ۹۳ بیشتر از قبل مشهور شد. ویدئوی یکی از اجراهای او در سایت یوتیوب بیش از ۲۵۰ هزار بار دیده شده. شاید بیش از این در تلفن‌های همراه همرسانی (share) شده باشد.

Happy با دخالت پلیس
انیمیشن سینمایی «من نفرت‌انگیز ۲» و ترانه‌‌اش با عنوان happy کار دست بعضی‌ها داد و چند تا کلیپ هم به جان تلفن‌های همراه انداخت.
وقتی سازمان ملل کمپین شادی به راه انداخت و از مردم جهان خواست روی این آهنگ، کلیپ بسازند و منتشر کنند.
مدتی نمونه‌های خارجی و داخلی این کلیپ‌ها دست به دست چرخید و آخر هم پای پلیس را به ماجرا باز کرد.

برو بیای همایون شجریانarayesh-ghaliz
بعد از انتشار آلبوم «نه فرشته‌ام، نه شیطان» چند کلیپ روی خوانده‌های او منتشر شد: چرا رفتی، کولی، و آرایش غلیظ.
کار اولی به صف‌کشی‌های مخالفان و موافقان در فضای مجازی کشیده شد و حتی کلیپ‌هایی به هجو آن ساخته شد. کلیپی که «باران کوثری» کارگردانی کرده بود.
اما «آرایش غلیظ» با استفاده از فضای مینیاتورهای ایرانی در یک انیمیشن، با حال و هوای موسیقی و آواز همایون هماهنگ شد. همایون، خواننده‌ی موسیقی اصیل ایرانی که حالا با همدستی سهراب و تهمورث پورناظری موسیقی راک – اصیل را هم تجربه کرده.

زیاد به چشم آمدندmah-banoo
مجید درخشانی، هر چه برای علاقمندان به موسیقی اصیل ایرانی شناخته شده بود، حالا در شبکه‌های مجازی و تلفن‌های همراه هم چهره‌ای آشناست. بسیاری از گروه‌ها علاقمندند با قرار گرفتن کنار او کلیپ بسازند و منتشر کنند. بلکه بیشتر به چشم بیایند و کارشان بیشتر رونق بگیرد.
گروه‌های موسیقی حالا می‌دانند که راه معروف شدن فقط از صدا و سیمای ایران نمی‌گذرد و در همین شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای ارتباطی هم می‌شود برای خود شهرتی دست و پا کرد. کلیپ همان محصول اختصاصی، کوتاه، سبک و جذابی است که در این راه به آنها کمک می‌کند.
مجید درخشانی آنقدر در این کلیپ‌ها به چشم آمد که آخر ممنوع الخروج شد.
بخش عمده‌ای از فعالیت مجید درخشانی در سال ۹۳ با گروه‌های موسیقی زنان بود. دست کم خروجی آن در فضای مجازی که چنین نشان می‌داد.
ممنوع الخروجی او را هم به همین موضوع ربط دادند: همکاری با گروه‌های «ماه‌بانو» و «دستان»

دلمان یک گل ایران طلبیدfootball-iran
جام‌جهانی فوتبال همه کشورهای جهان را به خودش مشغول می‌کند. کشوری که در جام جهانی تیم داشته باشد که دیگر یک ماه بین زمین و هواست. پس عجیب نیست که فضای نشر مجازی هم حال و هوای فوتبالی داشته باشد.
کلیپ موسیقی‌های روزهای جام جهانی کم شمار نبودند: دلمان یک گل ایران طلبید (گروه عجم)، کلیپ محمد بحرانی و امیرسلطان احمدی، کلیپی که درباره کشورهای شرکت کننده ساخته شد، بریده‌ی بازی‌ها(مخصوصا بازی‌های ایران) و…
یکی از فیلم‌های جالب، متکی به هیجان گزارشگر کانال کردستان بود: «نگاه کنید. ایران در نیمه‌ی دوم هراسی نداره از آرژانتین. یه فرصت برای ایران وای‌ی‌ی‌ی‌ی‌ی پدر، وای مادر، وای دایی، وای برادر، وای عمو! این دژاگه نیست! به اشتباه اسمش رو دژاگه نوشتن. این اژدهاست! اژدهااا اگه گل میشد مثل گل فان پرسی بود. اگرم ببازن بازم افتخاره واسه ایران.»

مطبوعاتی رفیع
«رضا رفیع» بعد از اینکه پایش به تلویزیون باز شد و به شهرت رسید، مجری همایش‌ها هم شد و از شوخ‌طبعی‌های او کلیپ‌ها منتشر شد. مثل اجرا و شعرخوانی طنز او در حضور «حسن روحانی» رییس جمهور. رضا رفیع آنجا شعری طنزآمیز درباره‌ی علی جنتی و پدرش خواند که از همه بیشتر آقای جنتی خوشش آمد و قاه قاه خندید.

کلیپ‌های چرخنده
از همان برنامه‌ی تحویل سال ۱۳۹۳ در شبکه‌ی چهار تلویزیون جدال «الهام چرخنده» و «منتقدانش» آغاز شد. از الهام چرخنده چند ویدئو در طول سال منتشر شد که منتقدان را جری می‌کرد. چرخنده از این تغییرات مورد انتقاد به جد دفاع می‌کند.

ربناخوانی و تکه‌پرانیrabana-rohani
یکی از فیلم‌هایی که نمی‌دانم چقدر دست به دست چرخیده، اما بدون توجه به آمار گردش، و فقط به دلیل اینکه خودم از آن خوشم آمده به فهرست TV40 اضافه می‌کنم، «ربناخوانی» یک روحانی در مسجد جامع اصفهان است. روحانی خوش‌رو، خوش‌صدا و البته صبوری که هر چه جوان‌های حاضر شلوغ کردند، ربنایش را خواند. همان ربنای معروف «محمد رضا شجریان» را

rohani01هر کس که رییس جمهور می‌شود باید پای لرزهای رسانه‌ای‌اش هم بنشیند. از آقای روحانی و درباره‌ی او در سال ۹۳ کلیپ‌های پرشمار در آمد. اما پشت سر گذاشتن یک از سال ریاست جمهوری او کلیپ‌هایی را با همین موضوع به رسانه‌های فردی و جمعی شهروندان فرستاد.

هزاران روایت موبایلی
پس از اعلام درگذشت مرتضی پاشایی، فیلم‌هایی که فضای اطراف بیمارستان بهمن را نشان می‌داد، بیش از ۵۰۰ هزار بار در یوتیوب دیده شدند.
فیلم‌هایی هم از روند درمان او در بیمارستان به بیرون درز کرد که انتقادهای زیادی را برانگیخت.
با جمعیت زیاد طرفدارانش فکر می‌کنم تا چند سال فیلم‌های منتشر نشده از مراسم تشییع پیکر او این طرف و آن طرف ببینیم.

فیلم کش و قوس‌دار مجلسali-motahari
بیان صریح و شجاعانه «علی مطهری» بالاخره در جلسه ۲۰ دی ۱۳۹۳ به درگیری کشید. به کش و قوس و کف‌گرگی‌های احتمالی که تا چند روز بی‌تصویر ماند. مگر آنچه بزرگمهر حسین‌پور، جمال رحمتی و چند تصویرگر دیگر بر اساس گفته‌ها و شنیده‌ها برای روزنامه‌ها کشیدند.
اما بحث که بالاتر گرفت، مجلس از قانون خودش عقب‌نشینی کرد. یعنی قانونی که خبرنگاران، عکاسان و فیلمبردارها را به وقت ضرورت از مجلس به بیرون هدایت می‌کند که عکس و فیلم نگیرند.
بعد مجلس فیلم کوتاهی از کش و قوس‌ معترضان به علی مطهری منتشر کرد که بین مردم دست به دست چرخید.

فیگور زخمیmisham-ghorboonit
اردیبشهت ۹۳ فیلم تصادف دو دختر در حال آواز خواندن، فصل مشترک کلیپ‌های سریالی «happy» و «چرا رفتی؟» بود. مثل happy پای پلیس را به میان کشید و مثل «چرا رفتی؟!» به طنز و شوخی هم رسید. در چند کلیپ با آواز خواندن، تصادف و فیگور گرفتن دختران مجروح بر تخت بیمارستان شوخی کردند. یکی از این کلیپ‌ها تلفیقی بود. جوانی در خودرو نشست، تا موسیقی «میشم قربونیت» به گوشش خورد، آهنگ چرا رفتی را پخش کرد و مثل آدمهای مشهور کلیپ «چرا رفتی» به فضا رفت!

کلیپ‌های آبدارِ یخ!satl-e-abe-yakh
«چالش سطل آب یخ» از آن ویروس‌هایی بود که به سرعت در فضای مجازی پخش شد.
هر کس می‌بایست یا مبلغی به موسسه خیریه کمک به بیماران «ALS» کمک می‌کرد یا اینکه در عوض یک سطل آب یخ روی خودش خالی می‌کرد.
خالی کردن آب یخ عقوبت کمک نکردن بود. ایرانی‌ها از این عقوبت باحال استقبال کردند!
کمتر کسی به موضوع کمک به بیماران «ای‌ال‌اس» توجه کرد، اما در عوض مشتاقان بسیاری آب یخ را روی خودشان خالی کردند، از این عقوبت لذت بردند و فیلم‌هایش را به تاریخ شهریور سنه ۱۳۹۳ به زیور نشر آراستند.

کاربران به روایت گوگل‌ترندز
گوگل‌ترندز گزارش می‌دهد: ایرانی‌ها در سال ۱۳۹۳ در بین انواع فیلم و کلیپ، بیش از هر چیز در پی کلیپ‌موسیقی و کلیپ‌های خنده‌دار بوده‌اند.
داعش هم که شلتاق کرد، ناگهان در سرویس جست وجوگر گوگل و سرویس‌های همرسانی ویدئو، متقاضیان فیلم و ویدئو افزایش پیدا کرد. فیلم‌های خشونت داعش در سال ۹۳ بین کاربران ایرانی دست به دست می‌شد.

این روایت ما از کلیپ‌ها و فیلم‌های سال ۹۳ بود. روایت شما شاید غیر از این باشد.
اگر کلیپ یا فٰیلمی از فهرست ما بیرون مانده، یادآوری کنید. ما یک چیزی به نام ایمیل. البته برای ما نیست. فعلا مستاجریم. بفرستید به ایمیل «رادیو چل» به نشانی ۴۰radio40@gmail.com
تا دیدار بعد که شاید نوروز سال ۹۵ باشد، با شما خداحدافظی می‌کنیم.

منتشر شده در
هفته‌نامه «چلچراغ» | نوروز ۱۳۹۴ | شماره ۶۰۸

در این باره بخوانید:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *