ماتینه

| منوچهر احترامی، درگذشت |
پس از پایان مراسم معرفی برگزیدگان سومین جشنواره‌ی «طنز مکتوب» بسیاری از طنزپردازان، بیرون از سالن، جمع بودند. قدیمی و جدید. منوچهر احترامی هم بود. صبر کردم، کمی که دورش خلوت شد، جلو رفتم. با «مصطفی حسن‌زاده» بودم. نمی‌دانم چه شد که صحبت یکی از شعرهای طنز به میان آمد که در برنامه خوانده شد و کلی خنداند.(از جمله خودم را)
آقای احترامی منتقد بود و می‌گفت: «چرا باید به هر قیمت خنداند؟ و برای خنداندن هر حرفی زد؟» او می‌گفت: «اگر طنزهایی که می‌نویسم خنده‌دار باشد، کنار می‌گذارمشان!» بعد با هم باقالی و لبو خوردیم!
دو ماه پیش هم در «خانه‌ی کتاب» چنین بحثی بود. موضوع نشست «طنز شاهنامه» بود و آقای احترامی در اینباره صحبت می‌کرد. در پایان خانم مسنی گفت: انتظار داشتم امروز کلی بخندم! اما حرفی برای خنده وجود نداشت.
آقای احترامی گفت: در اغراق‌های حماسه، تصاویر طنز‌آمیز فراوان یافت می‌شود؛ اما طنز الزامی به خنداندن ندارد.
عجیب نیست که مردم می‌خواهند برای زدودن غبارهای ذهنشان کمی بخندند، بلکه باید از طنزپردازان و صاحبان نظر خواست مرزهای طنز، فکاهه و هجو را مشخص کنند، تا انتظار مخاطب از هر متن واقعی باشد. نه آنکه از شاهنامه هم انتظار داشته باشند، نه خنده، که برایشان قهقهه بیافریند. وجود طنزپردازان اصیلی چون او می‌توانست و می‌تواند از این مرزها پاسداری کند. او وظیفه‌ی اصیل طنز را خنداندن نمی‌دانست، اما بسیاری از آثارش مردم را خنداند. (مثل قصیده‌ی طنز «دیشیه فی صناعت هجوم الفرنگیه»که می‌توانید فایل تصویری‌اش را ـ با فرمت ۳gp ـ از اینجا دریافت کنید.)
از ۱۴ سالگی در هفته‌نامه‌ی «گل‌آقا» آثار ایشان را می‌خواندم. تا اینکه در این چند سال چند بار دیدمش. اول فکر می‌کردم چون به او استاد می‌گویند نباید نزدیک بروم. اما بعد این ذهنیت شکست و با او درباره‌ی کارهایم صحبت کردم و نظرش را جویا شدم. به همین دلیل در این یادداشت کلمه‌ی استاد را با نام او همراه نکردم. این کلمه عجیب دستمالی و کدر شده‌است.
چند بار دیدمش در اختتامیه‌ی ششمین دوسالانه‌ی دانشجویی، در موسسه‌ی «گل‌آقا» و برنامه‌هایش، و آخرین بار در عصر شعر «شکرخند» که چند سالی بود می‌خواستم بروم و در ماه بهمن این طلسم شکست.(طلسم‌ها بهمن می‌شکند دیگر!) اولین حضور من در شکرخند، آخرین حضور او بود.

شعرخوانی منوچهر احترامی در «حلقه‌ی رندان»
قصیده‌ی طنز «دیشیه فی صناعت هجوم الفرنگیه» | ۱٫۵۵ MB | دریافت

پنجره
«حسنی نگو، یه دسته گل» | منوچهر احترامی
دعوت به نوشتن درباره منوچهر احترامی | آی طنز